Dahlia Varia
Augustus 2003

Home     Kom erbij!     Nieuws en Activiteiten     Cultuur    Dahlia's kopen     Dahlia's kijken     Dahliasites

Dahlia Varia augustus 2003

De Voorzitter aan het woord

Geachte leden,

De afgelopen maanden heeft het bestuur van uw vereniging zich tijdens twee bestuursvergaderingen beraden over de toekomst van de NDV. Belangrijkste conclusie is dat de NDV in z’n huidige vorm geen bestaansrecht heeft, omdat de belangstelling voor het wel en wee van de vereniging sterk is teruggelopen en nog steeds terugloopt. Het bestuur is dan ook van mening, dat gezien het gebrek aan belangstelling van met name de jonge garde een opsplitsing van de vereniging onontkoombaar is. Daarbij valt te denken aan een aansluiting van de handelskwekers bij de productgroep Dahlia van de KAVB, terwijl voor de liefhebbers gedacht wordt aan een aansluiting bij een andere liefhebbersvereniging, zoals bijvoorbeeld een Fuchsia-vereniging. Een definitief besluit is nog niet genomen en deze zal dan toch eerst voorgelegd worden aan de jaarvergadering, zoals aan de leden beloofd. Vaststaat in elk geval, dat uw vereniging voor grote veranderingen staat, aangezien zowel  voorzitter Hein Schrama als secretaris Hans Peter Lindhout en bestuurslid Gerard Hageman aftredend en niet herkiesbaar zijn en het niet aannemelijk is dat hun plaatsen door anderen uit de handelssector zullen worden ingenomen. In de najaarseditie van Dahlia Varia komen we op deze kwestie terug.

Wat de komende Dahliatentoonstelling in de Utrechtse Hortus betreft rekenen we niet alleen op een grote opkomst van het aantal deelnemers, maar ook op een grote belangstelling van al onze leden. In deze moeilijke tijden is het van groot belang om veel aandacht te besteden aan de promotie van het product en dat geldt zeker ook voor de Dahlia, dat met tal van andere aantrekkelijke zomerproducten moet dingen naar de gunst van de consument. De Dahlia is en blijft een zomerartikel bij uitstek, maar gezien de kleiner wordende bestedingsmogelijkheden van de consument zullen alle zeilen bijgezet moeten worden om het marktaandeel te behouden.

Over de handelssituatie van de Dahlia valt te melden, dat de daghandel een uitstekend seizoensslot heeft opgeleverd met als gevolg dat de voorhandel op een goed niveau van start is gegaan, hetgeen mede gebaseerd is op de verwachting, dat er gezien de stekproductie geen uitbreiding van het areaal zal plaatsvinden. Te hopen valt dat deze prognose uit zal komen en het voor de Dahliateelt een rendabel jaar zal worden. Wij wensen u in elk geval een goed groeiseizoen en veel bloemenplezier toe.

 

Hein Schrama 

Voorzitter

Van de Redactie

Sinds enige tijd staan er artikelen  uit de Dahlia-Varia ook op het Internet. Door verandering van de beheerder van de site: nederlandsedahliavereniging.nl wordt de site nu up to date gehouden door L. Bouman uit Utrecht. Op de site vindt u ook alle informatie betreffende de NATIONALE DAHLIA TENTOONSTELLING, die dit jaar wordt gehouden in de Botanische Tuinen Universiteit Utrecht locatie Fort Hoofddijk. (zie ook het volgende artikel)

In deze Dahlia-Varia zit ook een vrijkaart voor de toegang tot de botanische tuinen.

Verder zult ook u nu last hebben van de droogte, met of zonder hittegolf. Dahlia Vereniging Schiedam heeft er een apart probleem bij namelijk een konijnenplaag, vermoedelijk veroorzaakt door een  "dierenliefhebber" die zijn 12 konijnen voor de vakantie kwijt moest. Ongeveer  een kwart van de uitgezette stekken is door deze dieren opgevreten. Op het moment dat ik dit artikel  schrijf (6 augustus 2003 21:35 uur) barst boven Schiedam  een warmte onweer los.

In deze Dahlia-Varia vindt u verder een geschiedenis van de dahlia, enkele berichten uit de verenigingen en een paar opmerkelijke krantenartikelen over dahlia's.

Uw redacteur is in het bezit gekomen van het boekwerk "de Groene Gids Exclusief" een uitgave van de "Tuin Exclusief i.s.m. de Nederlandse Tuinenstichting", waarin alle opengestelde tuinen in zijn vermeld.  Behalve grote publiekstuinen zoals Fort Hoofddijk in Utrecht, zijn hierin ook zogenaamde "donateurstuinen" vermeld, die gedurende bepaalde dagen op bepaalde tijden te bezichtigen zijn. Mijn vrouw en ik hebben inmiddels 2 van deze "donateurstuinen" in de Hoekse Waard bezocht en waren verrast van wat we te zien kregen, om nog maar te zwijgen van de gastvrijheid. In een van de volgende Dahlia-Varia's kom ik hierop terug.

Tenslotte nogmaals een oproep voor kopij. Geef tijdig door wanneer en wat voor activiteiten u gepland heeft voor het jaar 2003 voor de evenementenkalender.

De sluitingsdata voor kopij van de volgende varia is: 15 oktober 2003. Stuur uw kopij zoals jaarverslagen, uitslagen van wedstrijden enz. het liefst per e-mail als bijlage in Word formaat en per post aan:

 

Redactie Dahlia Varia

Marconistraat 27A

3112 EJ  Schiedam

e-mail: a.a.toussaint@wxs.nl

tel. 010-4738584

 

L.s.

Het onweer heeft helaas niet doorgezet en de gevallen regen is niet noemenswaardig.

 

Anton Toussaint

Redactie Dahlia-Varia

 

De geschiedenis van de Dahlia

Rond het  1600 maakte men in Europa voor het eerst kennis met de plantensoort Dahlia. Vanuit het verre Mexico waren zaden meegevoerd om die in Europa uit te gaan proberen. In de beginfase werd er nog weinig mee gedaan. Rond 1800 kwam er wat meer leven in de brouwerij en werd de plant in bloei getrokken in de Botanische tuinen van Madrid. Later werd de plant ook uitgezaaid en gekweekt in de Botanische tuinen van Berlijn. De plant kreeg haar naam in de Botanische Tuinen van Madrid en werd vernoemd naar Andreas Dahl. Deze was een leerling van de toenmalig zeer beroemde Linnaeus. Rond 1800 was hij leerling Botanicus te Madrid.

Vanuit die nietige positie heeft de Dahlia zich met behulp van de omgeving en dan vooral de mens ontwikkeld tot een plantensoort met ruim 20.000 geregistreerde soorten!
Die eerste Dahlia soorten zagen er op dat moment qua plant en bloeiwijzen wat anders uit, dan we nu gewend zijn.

De structuur van de plant was wat losser en de bloemen waren over het algemeen niet opmerkelijk. Een plaatje hieronder geeft ongeveer aan wat je erbij moet voorstellen. De bloeiwijze komt een beetje overeen met de huidige Mignon Dahlia's.

Overigens behoort de Dahlia tot de Compositae. De Zonnebloem soorten zijn eigenlijk een "neefje" van hem.

Elke bloem was voorzien van 8 bloembladen en een open hart met veel meeldraden.

 

 Antieke Dahlia

 

Het plantengeslacht Dahlia omvat 12 bekende soorten, die alle inheems zijn in Midden-Amerika en dan vooral in Mexico.

De Dahlia, die wij tegenwoordig telen is een kruisingsproduct van verscheidene soorten. Ze wordt Dahlia Variabilis (veranderlijk) genoemd en dat duidt op de verscheidenheid van vormen en kleuren rijkdom.

De belangrijkste oudersoort is D. rosea. Daarnaast hebben D. coccinea en D. gracilis meegewerkt aan de ontwikkeling van het huidige grote assortiment. D. juarezii moet genoemd worden als de stamouder van de huidige Cactus Dahlia met hun eigenaardige maar mooie spinvormige bloemen.

De botanische soorten hebben de belangstelling van de kwekers en liefhebbers eigenlijk grotendeels verloren. Deze concentreert zich voornamelijk op de belangrijkste tuinvormen van de D. Variabilis. Eigenlijk zou de naam D. pinnata Cav moeten zijn, omdat Cav de soort het eerste benoemde.

 

 D. pinnata

 

De Dahlia bezit lange knolvormige wortels en grove, holle, waterrijke stengels. De bladvorm en kleur varieert per soort. De kleuren kunnen variëren van lichtgroen tot donker groen en tot aan rood groen. De laatste tijd zijn de donkerbladige soorten erg in trek. Het zijn vaak prachtige soorten voor verwerking in de border.

De bloemvorm varieert per variëteit.

De bloeiperiode loopt van juni tot de eerste nachtvorsten

De Dahlia knollen zijn niet winterhard en dienen in de herfst (Oktober tot November) gerooid te worden. Overwintering gebeurt op een luchtige vorstvrije plaats bij een temperatuur tussen de 2 en 10 graden Celsius boven het vriespunt.

 

De indeling van de huidige soorten.

*Mignon Dahlia's

  Lijken het meest op de voorouders vanwege de bloemvorm.

 

 G.F. Hemerik

 

*Anemoon bloemige Dahlia's

Een ontwikkeling van de laatste tientallen jaren. Kenmerken zijn de prononcerende pijpvormige bloembladen in het hart van de bloem.

 

 Alpen Fury

 

*Duplex Dahlia's

  Hieronder vallen o.a. de Zinnia bloemige soorten.

*Pioen bloemige Dahlia's

  De vormen komen het meest overeen met de decoratieve Dahlia's,  zij het met een open hart.

 

 Japanese Bishop

 

*Orchidee Dahlia's

Dit is een ontwikkeling van de laatste jaren. De naam doet niet helemaal recht aan het bloemtype, dat meestal stervormig is met 8 bloembladen. De oudere soort als Giraffe deed de naam Orchidee Dahlia meer eer aan.

 

 

                                                                                  

                    K.K.K.Katie                                                       Giraffe

 

*Halskraag Dahlia's

Kenmerkend is het open hart met een krans van semi pijpvormige soms gefranjerde bloembladen er omheen en aan de achterzijde 8 bloembladen.

 

 Marie Eveline

 *Decoratieve Dahlia'  

 Geheel gevulde bloemen. De bloembladen krullen deels naar boven.

 Binnen deze groep  kan nog een onderverdeling plaatsvinden:

 -Normaal decoratieve Dahlia's

 

                            

                                           Leeghwater

 

 *Top mix Dahlia's

  De planten hebben kleine bloemen (tot 2 a 3 cm), die het meest gelijken op de sommige Mignon types.

  Ze hebben 8 tot meer bloembladen en een open hart.

  De planten zijn bijzonder geschikt voor de pot en in de border in de tuin.

 

                             

                                       Topmix wit

 

*Bol en bal Dahlia's

We zeggen dat een Dahlia een balvormige bloemvorm heeft, als de bloembladen bij rijpheid van de bloem een volmaakte of bijna volmaakt balvorm benaderd. Bloemen die die vorm niet halen noemen we bolvormig. Verder is er een onderverdeling gemaakt naar bloemgrootte.

Alle soorten met bloemen kleiner dan 6 centimeter in diameter noemt men Pompon Dahlia's.

Allemaal behoren ze naar uiterlijk tot de decoratieven.

 

                          

Franz Kafka bal                                        Eveline bol                                                  Sylvia bal

en pompon

 

*Pot Dahlia's

Eigenlijk zijn het dezelfde planttypes zijn als hierboven genoemd. Echter de bijzonderheid is, dat deze soorten laagblijvende planten hebben.

De groeihoogte is vaak niet meer dan 50 tot 60 centimeter. De onderstaande foto is van de anemoon bloemige soort Toto.

 

    

                     Toto

 

Dit is de onderverdeling van de soorten zoals we ze nu kennen.

In de praktijk worden er nog veel meer onderverdelingen toegepast. Die stoelen meestal op verschillen in de bloemgroottes.

Naast de pomponklasse voor de bal en bol Dahlia's kennen we ook nog de onderverdeling in kleinbloemige, middelgroot bloemige en grootbloemige Dahlia's.

In de Engels georiënteerde landen spreekt men in dit verband ook nog over Giant Dahlia's.(groter dan 22 cm)

Daarnaast hanteert men het begrip Formeel of niet Formeel bij de decoratieve soorten.

Zie voor meer foto's de albums bij  Webshots.

Voor een nadere beschrijving van de variëteiten kunt ook een kijkje nemen op de Website van de NDV.

Aansluitend op bovenstaand artikel een artikel uit de periodiek van de Duitse Dahlia- Fuchsia en Gladiolen vereniging betreffende de ouderdom van diverse Dahliasoorten.

Verjaardagen van Dahlia-soorten in 2003.

Het is precies 130 jaar geleden, dat de "Grüne Georgine"bij Sieckmann voor de eerste keer bloeide. In relatief korte tijd is de Dahlia viridiflora genoemde Dahlia die in 1927 bij Sandhack als "monsterachtig"werd omschreven en in 1934 in de dahlialijst van tuinbouwbedrijf Oswald Fischer in Wiederau voor een halve Reichsmark aangeboden cultivar weer verdwenen. Helaas is het de Dahlia-cultivars uit de tijd voor de eerste wereldoorlog hetzelfde lot beschoren.Hopelijk houden we de nieuwere cultivars nog lange tijd in onze tuinen, om ons jaar in jaar uit met hun bloemen te verheugen.

Hieronder de jubilarissen uit de Dahliawereld voor dit jaar

Ouderdom in jaren

Naam

Kweker

1e jaar

categorie

kleur

130

Grüne  Georgine

Sieckmann

1873

decoratief

Groen

110

Mrs. A. Peart

Ware

1893

Cactus

Wit

105

Frau dr Nebelthau

W. Pfitzer

1898

 

Wit

100

Thuringia

M. Deegen

1903

cactus

Oranje

95

Vater Rhein

G&K

1908

Decoratief

Rose

90

Kalif

Engelhardt

1913

Cactus

Rood

85

King of  Autumn

Hornsveld

1918

Decoratief

Goudbruin

80

Jersey Beauty

Waite

1923

Decoratief

Rose

75

Jane Cowl

Downs

1928

Decoratief

Geel-oranje

70

Kochelsee

o. Mann

1933

 

Rood

65

Monarch of the East

Almy

1938

Decoratief

Brons

60

Sieman Doorenbos

Ballego

1943

Anemoon

Geel-rose

55

Giraffe

Hoek

1948

Orchidee

Type

Geel-rood gevlamd

50

Dentelle de Venice

Nagels

1953

 

wit

45

Uchuu

Nakasone

1958

Decoratief

Rood

40

Alexander v.Humbold

Severin

1963

Cactus

Rose

35

David's choice

Funnell

1968

Decoratief

Rood

30

Santa Ana

Lorenzen

1973

Cactus

Zwart-lila

25

Hayley Jane

Titchard

1978

Cactus

Wit/rose punt

20

Elga

Bergerhoff

1983

Cactus

Lilarose

15

Akita

Konishi

1988

Decoratief

Roodbruin

10

EngelhartsMatador

Engelhardt

1993

Decoratief

Purper

5

WIGO-Gold

Schwieters

1998

 

Oranje

Deze lijst is opgesteld door Frank Krausse, Klingenthal Bron Rundbrief DDFGG

 

Van de verenigingen

Eerste Maastrichtse Dahlia Vereniging

 

Open dagen dahliatuin Amby (Zuid-Limburg)

 

De Eerste Maastrichtse Dahlia Vereniging organiseert op zaterdag 6 en zondag 7 september 2003 weer haar open dagen aan de Molenweg  te Maastricht-Amby (wijk 25).

Op beide dagen kunt u van 10:00 uur tot 20:00 uur vele oude en nieuwe soorten Dahlia's in volle kleurenpracht bewonderen. De toegang is gratis.

De vereniging heeft de laatste jaren veel aandacht geschonken aan de verfraaiing van het tuincomplex en heeft o.a. een prachtige vijver aangelegd.

Tijdens de open dagen bestaat de mogelijkheid stekplantjes voor het volgend voorjaar te bestellen.

Ter plekke worden met Dahlia's de opmaak van bloemstukken gedemonstreerd door de  leden van de vereniging.

Ook kunt u genieten van een drankje en een hapje met gezellige muziek.

 

Onze leden zijn altijd in voor een praatje met Dahlia liefhebbers uit het hele land.

 

                    De dahliatuinen van Amby

 


UIT DE KRANT

In het Rotterdams Dagblad van 5 juli 2003 vond ik onderstaand artikel.

Huisdier eruit en dahlia erin.

 

               Asjchabad

               Inwoners van de Turkmeense hoofdstad Asjchbad moeten hun dieren wegdoen, omdat hun excentrieke president bang is dat die de zoete geur  van naar hem genoemde Dahlia's in de stad overheersen.

              Voortaan is alle vee in de stad verboden en is per huishouden nog slechts "één hond of kat of siervogel" toegestaan. Aanleiding is de massale bloei van een nieuw soort Dahlia, die is vernoemd naar president Nijazov, die zichzelf beschouwt als de 'vader van alle Turkmenen'.

 

 

 

Uit dezelfde krant van 26 juni 2003 komt het volgende artikel van de hand van Romke van de Kaa.

 

Lang leve de slechte smaak!

In een artikel van Rita van de Zalm, de reizende ambassadrice van de Nederlandse bloembollenwereld, die met haar bloembollenact voor alle tuinfeesten en kwekerijdagen wordt ingehuurd, lees ik dat de 'Bishop of Llandaff' voor nageslacht heeft gezorgd. 'Bishop of Auckland' en 'Bishop of Canterbury' heten zijn zonen en meer kroost wordt verwacht. Hoera!

Misschien bent u van dit nieuws niet ondersteboven maar in het tuinwereldje is deze geboorte een gebeurtenis van groot belang. Ik zal dat toelichten: 'Bishop of Llandaff' is een enkelbloemige Dahlia met tomaatrode bloemen en gele meeldraden en een donker hart. Dat is niets bijzonders. Er zijn meer rode Dahlia's. Maar 'Bishop of Llandaff' heeft prachtig blad; het is diep ingesneden en fijn verdeeld en getand, waardoor deze Dahlia zelfs een lust voor het oog is als hij niet bloeit. 'Bishop of Llandaff ' wordt zelfs door Dahlia-haters getolereerd.

Hoewel er spectaculair bloeiende Dahlia's zijn, is hun blad altijd een lastig punt geweest: grote groene lappen die ervoor zorgden dat de Dahlia door fijnbesnaarde tuiniers als 'grof  en ordinair 'werd gemeden. Je hebt planten die een trendsettende tuinier nooit in zijn tuin zou gebruiken. In zijn - of haar - tuin geen Dahlia's, Afrikanen of Gladiolen. In het jubileumnummer van "Groei en Bloei", clubblad van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Tuinbouw en Plantkunde, staan foto's van de vijfentwintig tuinen, die tot Neerlands Mooisten gekozen zijn.

     Je wordt er beroerd van: tweeëndertig pagina's vol goede smaak. Steeds weer dezelfde verantwoorde, maar koudbloedige combinaties van wuivende siergrassen, fletsroze koninginnekruid, paarsblauwe salvia's en bleekgeel duizendblad. En dat alles ingekaderd door obligate buxushaagjes en tot bollen of beschuitbussen gesnoeide taxusboompjes. Je krijgt er een weeë smaak van in je mond. Torenhoog zijn de pretenties, en afwezig is enig gevoel voor humor dat de zaak zou kunnen relativeren. Ik hoop dat u begrijpt dat ik overdrijf - sommige tuinen zijn wel degelijk de moeite waard (De Kempenhof bij Domburg; de Arnoldshof in Wijchen) of origineel ( 't Loo bij Oldenbroek; Tuin Ampie Bouw in 't Harde), maar over het algemeen vraag je je toch af of die bekroonde tuinen geen parodieën zijn; het is alsof je naar Jiskefet kijkt en niet helemaal zeker weet of de sketh nu een dubbele of driedubbele bodem heeft.

Zijn die taxussnoeisels of die teakhouten dackchairs nu bedoeld als knipoog naar de volkse tuin van de gewone man in zijn rijtjeshuis, of vindt de eigenaar ze werkelijk een sieraad voor de tuin? En wat nog het meeste opvalt: op geen foto is een teken van leven te zien. Geen hond pist tegen de buxushaagjes, geen voetbal vliegt de border in, en geen onderbroek wappert aan de waslijn. De tuin is een serieuze zaak: niet bedoeld om plezier in te hebben, maar uitsluitend om naar te kijken.

Goed; ik dwaal af. Wat ik alleen maar wil zeggen is dat veel van die oersaaie, o-zo-verantwoorde tuinen er flink van zouden opknappen als er hier en daar wat oranje Afrikanen, bloedrode Zinnia's of kanariegele Dahlia's tussen de Zeeuwse knoopjes zouden staan. Of als zo'n gladgemaaid gazon zou veranderen in een bloemenwei vol margrieten, madeliefjes en paardebloemen. En als er van buxus weer gewoon kippen, konijnen en pauwen gesnoeid zouden worden, of voor mijn part stoomschepen of locomotieven, in plaats van al die humorloze bollen en zuilen.

Laten we beginnen met de Dahlia, want er is geen betere plant om de tuin tot aan de eerste nachtvorst vrolijk te houden. Laat tropische paradijsvogels los tussen de bruine huismussen en schud uw tuinbezoek wakker met Dahlia's in electrisch paars, neongeel, vulkaanuitbarstingrood en voetbalsupporter-oranje. De tijd is er rijp voor - leve de warmbloedige tuin!

 

                                                                          

Bishop of Llandaff

Belangrijk nagekomen bericht:

Schijndelse tuinverenigingen Arcadia en Aarlehof houden open dag.

Op 14 september a.s. houden de Schijndelse tuinverenigingen Arcadia, gelegen aan de Steeg, en Aarlehof, gelegen in het Hermalen, opendag. De gelegenheid om middels een leuk fietstochtje door Schijndel  kennis te maken met de verschillende mogelijkheden die tuinieren U kan bieden. U bent welkom vanaf morgens 10 uur tot middags 4 uur.

Om U het gemakkelijk te maken is zowel bij Arcadia als bij Aarlehof is een routebeschrijving tussen beide tuincomplexen beschikbaar. 

Voor Arcadia is de open dag bijna traditioneel en gaat tezamen met een door de bloemengroep verzorgde Dahliashow, die de omlijsting vormt van de Dahliakeuringen en de wedstrijd bloemschikken met Dahlia’s. Nadat U de verblindende kleurenpracht van de Dahlia’s hebt aanschouwd is een rondwandeling door het volkstuinencomplex prettige onderbreking. Een bezoek aan deze open dag geeft U een indruk wat een tuinhobbyist bij Arcadia kan vinden. Voor belangstellende is een informatiestand aanwezig.

Op andere dagen kunt U voor informatie van de volkstuinen terecht bij Hr. Gijs Mutsaars tel. 073 5476520 en voor de bloemengroep Bij Hr. Jan Mettler tel. 073 5474331.

Het gewicht van de Pompoen die te winnen was tijdens de Hartemert was 18,225 kg. Door 18,250 kg te schatten was Hanny Groenendaal het dichts erbij en heeft hem dus gewonnen. De pompoen is nog diezelfde avond thuis bezorgd.

Staat naast het hebben van sociaal contact bij Arcadia het kweken van allerlei planten (bloemen, groenten, fruit etc) voorop, in de Aarlehof  is het vooral de dagrecreatie rondom het tuinieren van belang. Een bezoek zal U daarom een totaal ander zicht op tuinieren tonen. Ook hier is informatie tijdens de opendag aanwezig. Op andere dagen kunt U terecht bij Piet van Aarle tel 073 5492546.

Tuinieren zonder bijen is ondenkbaar. Op beide complexen zal dan ook een imker met demonstratiemateriaal  aanwezig zijn om een en ander toe te lichten.

 

De plattegrond met de routebeschrijving tussen beide complexen kunt u bekijken middels acrobat reader.

 

Terug naar Dahlia-Varia

Stuur uw kopij zoals jaarverslagen, uitslagen van wedstrijden enz. het liefst per e-mail als bijlage in Word formaat (per post mag ook) aan:

 

Redactie Dahlia Varia

Marconistraat 27A

3112 EJ  Schiedam

e-mail: a.a.toussaint@wxs.nl

tel. 010-4738584

Laatst bijgewerkt 18-03-2006