Dahlia Varia
 

Home     Kom erbij!      Nieuws en Activiteiten       Cultuur     Dahlia's kopen    Dahlia's kijken      Dahliasites

Dahlia Varia januari 2009

De voorzitter aan het woord

 

Geachte leden,

 

Op 6 februari aanstaande vindt in wegrestaurant De Engel in Lisse de jaarlijkse algemene ledenvergadering van onze vereniging plaats. Zoals vorig jaar al aangegeven zal dit de laatste keer zijn dat ondergetekende de voorzittershamer hanteert. Het bestuur is de afgelopen maanden intensief op zoek geweest naar een geschikte kandidaat-opvolger, maar is daar tot nu toe nog niet in geslaagd. Conform de wens van de vorige jaarvergadering dient de nieuwe voorzitter afkomstig te zijn uit de liefhebberskring binnen de NDV en het zittende bestuur zal dan ook blijven zoeken naar een nieuwe voorzitter uit deze kring. Dat geldt ook voor zittende bestuursleden die vorig jaar eveneens te kennen hebben gegeven zich vanwege hun leeftijd niet langer beschikbaar te stellen.

 

Terugkijkend op de acht jaar waarin ik als voorzitter van de Nederlandse Dahlia Vereniging uw belangen heb mogen behartigen zijn er zowel hoogtepunten als dieptepunten te noemen. Hét hoogtepunt was zonder meer het 90-jarig bestaan dat we vorig jaar hebben mogen vieren met een schitterende jubileumtentoonstelling in de Leidse Hortus, dat in het teken stond van Mexico, de bakermat van de dahlia. Ook de gastvrijheid die wij sinds 2004 mogen genieten bij de Leidse Hortus mag zonder meer een hoogtepunt genoemd worden want die is van doorslaggevende betekenis geweest voor de continuïteit van de nationale bloemententoonstelling van de NDV. Tegenstrijdig genoeg zorgt diezelfde tentoonstelling ook voor een dieptepunt. De constatering namelijk dat steeds meer handelskwekers het laten afweten op onze show en daarmee het NDV-bestuur in de kou laten staan.  

 

Een ander dieptepunt is de dahliateelt en –handel die steeds meer geplaagd worden door stijgende kosten en tegenvallende inkomsten. Daar waar de dahliasector enerzijds te maken heeft met stijgende landhuurprijzen omdat ook andere teelten op deze gronden azen, valt anderzijds te constateren dat de inzet van Poolse arbeidskrachten en zelfs het verplaatsen van de teelt naar Polen onvoldoende soelaas bieden voor een rendabele teelt. Tegelijkertijd moet geconstateerd worden dat de afzet van dahlia’s het de laatste jaren niet gemakkelijk heeft gehad. Op dit moment speelt met name de kredietcrisis de export de nodige parten.

 

Ik wens u voor de komende jaren dan ook heel veel geluk en wijsheid toe en ik hoop oprecht dat de Nederlandse Dahlia Vereniging haar eeuwfeest in 2018 in goede gezondheid zal mogen vieren.

 

Hein Schrama

Voorzitter NDV 

 

van de redactie

 

Dit is de eerste Dahlia Varia van 2009 met daarin ondermeer verslagen van de “Culturele Jubileum Dahliashow van 2008” en van Xantolo ofwel het Dodenfeest van Mexico, door de stichting Colores georganiseerd in het eeuwenoude waaggebouw te Leiden, waar de NDV haar medewerking aan heeft verleend in de vorm van dahliastukken als tegenprestatie voor hun optreden tijdens de jubileumshow in de Leidse Hortus.

Ook doet Frans Sturm weer van zich spreken met het verslag

“Dahlia’s in Zeeland in 2008” . Een artikel uit het jaarboek 1944 van de NDV.

In deze varia verder de uitnodiging voor de jaarvergadering, die op 6 februari a.s. in Lisse zal worden gehouden en het financiële jaarverslag van de penningmeester. Wij willen u er ook nog even op wijzen, dat de notulen van de vergadering van 2008 zijn gepubliceerd in de Dahlia Varia van november 2008. Neem deze dus mee naar de vergadering.

Dat de belangstelling voor de dahlia in de diverse tijdschriften over bloemen en planten toeneemt moge blijken uit het opgenomen artikel van Wim Oudshoorn in het tijdschrift Tuin en Landschap.

En omdat we nu net een zeer winterse start van het nieuwe jaar achter de rug hebben ook nog een artikel met de titel “Het nieuwe jaar begint” uit Bloemen Schikken van E.J.v.d.Linden-Nijdam, dat door uw redacteur is voorzien van enkele winterse foto’s.

Verder  het jaarverslag van Dahlia Vereniging Schiedam. De redactie roept u op om ook het verslag van uw vereniging door te sturen voor publicatie in de Dahlia Varia, zodat ook uw medeleden van uw wel en wee op de hoogte worden gesteld. Verder nogmaals de oproep om uw geplande activiteiten zoals tentoonstellingen, open dagen of andere evenementen door te geven aan de redactie, zodat dit jaar weer een agenda kan worden opgesteld. Het adres van de redactie is nog steeds:

Redactie Dahlia Varia

p/a A.A. Toussaint

Marconistraat 27A

3112 EJ  Schiedam

e-mail: a.a.toussaint@planet.nl

De sluitingsdatum voor de volgende varia is 15 april 2009.

 

Anton Toussaint

Redactie Dahlia Varia


 

Uitnodiging

Namens het bestuur van de NDV nodigen wij uit voor de

Algemene ledenvergadering

 

Welke zal worden gehouden op

vrijdag  6 februari 2009 om 10.30 uur

in Café-Restaurant « de Engel »   ( tussen Lisse en Sassenheim)

Herenweg 386  Telnr 0252-211880 Ontvangst v.a. 10.15 met koffie

De agenda luidt als volgt:

1.                  Opening door de voorzitter de Heer H.Schrama

2.                  Ingekomen stukken en mededelingen

3.                  Notulen van de jaarvergadering dd. 08.02.2008 zie varia nov.2008

4.                  Jaarverslag van de wnd. Secretaris de Heer J.P.Lindhout

5.                  Financieel verslag door de penningmeester Mevrouw W.J.Dat

6.                  Verslag van de financiële commissie

7.                  Benoeming  nieuw lid van de financiële commissie

8.                  Bestuursverkiezing: Reglementair zijn aftredend:                                        

De Heer H.J.R.Schrama,als voorzitter, de Heren J.P.Lindhout en                A.A.Toussaint. Mevrouw A.Stelt stelt haar functie beschikbaar ( tijdgebrek)

Het bestuur stelt voor de herbenoeming van de Heer          H.J.R.Schrama als bestuurslid, de Heer J.P.Lindhout als secretaris en de Heer A.A.Toussaint voor een 4e periode en de Heer F.H.Sturm voor een 1e periode

9.                  Activiteiten 2009

10.               Uitreiking  prijzen

11.               Rondvraag

12.               Sluiting

LUNCH: bijdrage € 6.—p.p.

Na de lunchpauze:

Een interessante DVD presentatie over de ‘Culturele Jubileum Dahlia Show 2008  Deze mag u niet missen !!   

 

P.S.: Tot aan het begin van de vergadering kunnen zich nog tegenkandidaten aanmelden!

Ieder aanwezig lid zal enkele gratis knollen krijgen van de var.’ Omega ’  voor  deelname aan de show.                                                                                                                         

 

Het bestuur rekent op uw komst!!

Bestuursmededelingen:

 

Alle correspondentie dient te worden gericht aan:

 

Secretariaat: Hogeweg 73,  2201 AN te Noordwijk

Faxen kan ook : 071-3615567 ( of E mailen op het bekende adres:

Lindhout_ornata @ yahoo.com    ( denk aan de underscore tussen de beide namen)

 

Er zijn nog slechts 4 hoogwaardige JUBILEUM- horloges met inscriptie 90 jr Nederlandse Dahlia Vereniging te koop.   Tegen de zeer aantrekkelijke prijs van € 30.—excl. de kosten verzending. Dit mag u niet missen.  ( € 2.50 verzendkosten)

 

Van onze culturele Jubileum Dahliashow 2008 te Leiden is een prachtige DVD gemaakt die ongeveer 50 minuten duurt. Zeker voor alle verenigingen, maar ook voor onze overige leden is deze promotie-DVD een prachtige aanwinst.  We hebben deze DVD voor de prijs van slechts € 15.—(excl.verzendkosten)  in de aanbieding.     ( € 2.50 verzendkosten)

Als u deze DVD op de jaarvergadering wilt hebben , verzoeken wij u vriendelijk dit tijdig aan te geven. De maker van de DVD ligt n.l. in het ziekenhuis!

 

In 2009 zullen weer de wedstrijden voor de verschillende bekers+ prijzen worden gehouden.

Opties van de plaats liggen nog open. Mocht uw vereniging dit mede willen organiseren, dan kunt u zich aanmelden bij het secretariaat.

Op de a.s. jaarvergadering zal een en ander nader worden verklaard.

 

De Jaarvergadering van de NDV zal worden gehouden op 6 februari 2009 op de bekende locatie  te Lisse                                                            

 

J.P.Lindhout

Secr.       

 

 

 

Verslag van de culturele jubileum Dahliashow 2008

Gehouden van 5 tot en met 7 september 2008

Het bestuur besloot in 2007 om haar 90-jarig jubileum te vieren middels een hoogwaardige Jubileumshow ter ere hiervan die ook een hoge culturele waarde zou hebben.

Na vele debatten besloot het bestuur deze tentoonstelling te gaan organiseren en deze te laten plaatsvinden op de locatie Hortus te Leiden.

Er werd een begroting opgesteld en er werden sponsors aangeschreven om het een en ander mee te helpen financieren, daar de Nederlandse Dahlia Vereniging zelf niet bij machte is dit bedrag op tafel te leggen. Gelukkig kregen we medewerking van de Hortus zelf en enkele grote en kleine sponsors, zodat tot een definitief ja kon worden overgegaan.

Daar de dahlia oorspronkelijk uit Mexico afkomstig was werd er een link gelegd met Mexico en men besloot tot de titel ‘Viva Dahlia’ over te gaan. De ambassadeur van Mexico de heer Jorge Lomonaco Tonda  werd verzocht de tentoonstelling te openen en de ambassade gaf hieraan haar medewerking.

Om tot een optimale tentoonstelling te komen werd een hoofdarrangeur aangetrokken in de persoon van de Hr. Theo Straathof.  Er volgden vele gesprekken om tot een realisatie te komen.

Gelukkig kregen we medewerking van vele leden die hun dahlia’s ter beschikking wilden stellen hetzij in een collectief verband hetzij in zgn. ‘eigen’ hoekjes in de tentoonstellingsruimte. Ook gaven zij zich vrijwillig op om de meeste stukken zelf op te steken.

Er werd besloten hoe de reclameposter eruit zou gaan zien en hoe er verder reclame moest worden gemaakt om tot een optimalisatie van de show te geraken. Op het zeer drukke parkeerterrein aan de Haagweg zou een tweetal weekeinden een opgemaakte dahlia-bakfiets te zien zijn met verwijzing naar de show.

Posters zouden in de gehele stad worden opgehangen en alle kanalen werden geïnformeerd over onze show. Ook het blad ‘Groei en Bloei’ gaf haar medewerking door kortingsbonnen aan te bieden. Een blad dat onder de liefhebbers veel wordt gelezen. Onze eigen leden kregen ook alle een poster toegestuurd.

Op 4 september begon men met de opbouw. Alle onderdelen waren tevoren goed doorgesproken zodat alle zaken vlot verliepen. En zo werd een lege ruimte opgevuld met duizenden en nog eens duizenden mooie dahlia’s.

Op 5 september begon de VKC ( Vaste Keuring’s Commissie) vroeg haar werkzaamheden en werden de eerste plaatsen bekend  Dit na vele uurtjes intensief  keuren door leden van de V.K.C.

De opening stond dus in het teken van Mexico en er werd een nieuwe dahlia met de naam ‘Sombrero’ gedoopt door de ambassadeur Een feestelijk tintje werd hieraan toegevoegd door een optreden van de Mexicaanse groep ‘Colores de Mexico’ Zij gaven in zang en dans kleur aan deze opening. De opening werd bijgewoond door vele personen ( o.a. de KAVB te Hillegom. De Bloemenveiling Flora, het Prins Bernhard Cultuur Fonds en vele anderen waaronder de pers.

De belangrijkste prijswinnaars werden bekend gemaakt waaronder de Prins Bernhard Beker die al jaren in de vereniging circuleert en het winnen meer dan waard is. Daarnaast de Cor Weijers Bokaal ( de heer C.Weijers was jarenlang onze voorzitter) en de Beker voor de grootste bloem van een bepaalde variëteit ( dit jaar de var. ‘Holland Festival)

De overige prijswinnaars werden later bekend gemaakt. Alle winnaars zullen op de jaarvergadering van de NDV in februari nog een extra prijs ontvangen d.m.v. een speciaal horloge dat de inscriptie draagt: 90 jaar Nederlandse Dahlia Vereniging

Tevens heeft het bestuur besloten voor reclamedoeleinden een speciale DVD te laten maken. Afspraken hierover waren gemaakt en deze DVD is een regelrecht succes te noemen.

Deze DVD zal worden vertoond op onze jaarvergadering.

De hoofdsponsoren  hebben deze DVD inmiddels ontvangen.

Vele duizenden personen hebben de volgende dagen genoten van al dat moois, en de oh wat is deze mooi en wist jij dat er zulke mooie kleuren bestonden waren niet van de lucht.

De NDV was elke dag vertegenwoordigd middels 2 personen die de bezoekers tekst en uitleg gaven middels folders en persoonlijke gesprekken.

De stichting ‘Colores de Mexico’ gaf op zaterdag en zondag middels 2 voorstellingen per dag het culturele extra tintje door middel van een show ( in origineel Mexicaans kostuum) en die werd ook druk bezocht. Het was dan ook zeker de moeite waard.

De vitrines werden ook goed bekeken en vooral de flyers met de teksten Wist U: werden goed gelezen, daar dit beslist het lezen waard waren ( teksten uit ons jaarboek 1944)

Conclusie: Een zeer geslaagde Jubileum Show die de Dahlia een goede dienst heeft bewezen en de culturele banden met Mexico extra heeft verstevigd.

Nu op weg naar het 100 jarig bestaan van de N.D.V.

J.P.Lindhout

Secretaris    

Met dank aan alle vrijwilligers en sponsoren die deze tentoonstelling tot stand hebben gebracht.

 


 

XANTOLO

 

Een vrolijk Mexicaans dodenfeest.

 

De N.D.V. heeft zich op dit festival gemanifesteerd door middel een aan aantal bloemstukken in de Mexicaanse stijl.

De N.D.V. was zeer verheugd dat de stichting Colores de Mexico een grote bijdrage heeft gegeven tijdens onze eigen Jubileum Dahliashow te Leiden.

Als tegenprestatie hadden we afgesproken dat wij hun festival namelijk zouden versieren met onze dahlia’s. Ondanks het zeer late tijdstip in het jaar is uw bestuur erin geslaagd dit tot een goed einde te brengen. De nachtvorsten van 28en 29en 30 oktober hadden bijna roet in het eten gegooid. Hals over kop hebben we de beschikbare bloemen op dinsdag 28 oktober in stromende regen nog net op tijd kunnen binnenhalen. ( ook net voor de verschrikkelijke hagelbuien die zich dinsdagmiddag manifesteerden) De bloemen welke beschikbaar waren kwamen van de tuinen van Geerlings en v.d.Vlugt.  Ze zijn toen allemaal bewaard in de koelcel tot vrijdagmorgen.

Vrijdag heeft de Hr. Lindhout de bloemen opgehaald en hij heeft ze verwerkt in een aantal prachtige bloemstukken in een mooie creatie die het festival een kleurrijk tintje extra heeft gegeven.

De Dag van de Doden wordt in Mexico groots en kleurrijk gevierd. De stichting Colores de Mexico heeft onder de naam Xantolo haar festival gehouden op 31 oktober en 1 en 2 november in het gebouw DE WAAG te Leiden.

Het Mexicaans Dodenfeest is een mengeling van grote vreugde en weemoed. In een paar seconden kan de stemming van uitgelaten vrolijkheid omslaan in groot verdriet en andersom. Het gaat ook om respect voor de dood. Niet de angst overheerst, maar de zekerheid dat ieder mens op een gegeven moment met de dood te maken krijgt. Daarom zo luidt de filosofie, kun je de dood maar beter tot vriend houden.

Behalve de expositie van een mooi altaar uit Mexico was er een cultureel programma met theater, zang en dans.

Vele bezoekers hebben dus niet alleen kennis genomen van de Mexicaanse tradities maar ook van de kleurrijke dahlia’s, die hun oorsprong in Mexico hebben

J.P.Lindhout.

 

 

Wist U dat:

Uit jaarboek 1944 !!

 

·       Wist U dat op 8-10 september te Leiden in de zalen van de Stadsgehoorzaal i.s.m. de Leidsche Afdeeling der Ned. Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde een speciale Dahlia Keuring en Groote tentoonstelling van Dahlia’s gehouden zal worden, dat de Leidsche Dahliakweekers vooral daar hun beste beentje voor zullen zetten, niet in het minst de Fa. J.G.Ballego % Zonen die hoopt met de rood wit bonte decoratieve ‘Inspecteur van de Plassche’ aan den bekerwedstrijd deel te nemen.

·       Wist u dat de N.V. T.I.Enchantress v/h H.Carlee voor dit jaar weder een keurcollectie nieuwigheden beschikbaar heeft o.a. de licht bloedrode dahlia ‘Bevrijding’

·       Wist U dat dahliaknollen in een suikeroplossing gekookt en met gember poeder bestrooit een kostelijk gember surrogaat kunnen opleveren?

·       Wist U dat het later veel moeite bespaart indien u direct ieder soort bij het planten van een goed leesbaar etiket voorziet, om later het zoo vaak moeilijk determineren en navragen te voorkomen?

·       Wist U dat het aanbinden van Dahlia’s aan holle stokken een uitnoodiging beteekent aan de familie Oorwurm’ om zich daar te vestigen daar zij deze schuilkelders zeer waardeeren?

·       Wist U dat in 1851 voor het eerst door de firma Topsvoort te Aalsmeer Dahliaknollen werden verhandelt?

·       Wist U dat om werkelijk mooie bloemen te kweeken, het uitnijpen van de onder den bloemknop ontspringende zijscheuten gewenscht is en men dit moet beperken tot hoogstens twee bladparen?

·       Wist U dat een bloem pas rijp is om gesneden te worden, wanneer enkele bloembladen door de verticale vlak heen naar achteren beginnen te krullen? Zoolang een bloem van achter vlak is, bestaat het gevaar ,dat deze afgesneden zijnde, slap wordt

·       Wist U dat vooral grootbloemige soorten zeer dankbaar zijn als na het snijden der bloemen een klein stukje van den stengel onder water wordt afgesneden? Dit is voor alle soorten gewenscht maar geldt zeer zeker voor grootbloemige soorten. 

 

Dit waren zo enkele alinea’s uit het jaarboek 1944 van de

Nederlandsche Dahlia Vereeniging

 

Dahlia’s in Zeeland in het jaar 2008.

Het jaar 2008 was voor ons in alle opzichten een zeer goed Dahliajaar. Op de tweede vrijdag van januari werd ik ontboden bij mevrouw Karla Peijs. Voor degene die haar niet kennen, dit is de Zeeuwse commissaris van de Koningin. Het ging hier om een bijeenkomst voor mensen die in één of ander opzicht een “bijzondere” prestatie hebben geleverd. Mijn prestatie bestond uit een eerste en tweede plaats in Leiden in de klasse Dahlia’s in de klasse van 9 tot 17 cm doorsnee. Een zeer leuke en aardige bijeenkomst waarbij je een kans krijgt om geïnteresseerden iets over “jouw ding” te vertellen. In dit geval “mijn Dahlia’s”.

De boodschap in de speech van mevrouw Peijs was duidelijk: “Jullie zijn benoemd tot bijzondere Zeeuwen. Jullie zijn de vertegenwoordigers van de provincie Zeeland. Jullie moeten de provincie Zeeland uitdragen tot buiten de provinciegrenzen op jullie gebied”.

Bijzondere Zeeuw Frans Sturm in gesprek met Karla Peijs

Deze woorden heb ik ter harte genomen en ben met een voorstel naar het bestuur gegaan van de NDV. Mijn ambities verleg ik elk jaar. Althans voor zover er nog geen eind aan zit. Het voorstel omvat het volgende plan. Laat het Nederlands Kampioenschap eens een keer naar Zeeland komen. Als dat doorgaat dan maken wij er weer zo’n mooie show van als in 2007. Het Nederlands kampioenschap Dahlia kweken te midden tussen Dahliabloemstukken van 3 en 4 meter hoog. Wat wil een Dahliakweker, of zoals u ook wenst een Dahlialiefhebber, nog meer. Wat we in Zeeland kunnen heeft u op de afgelopen jaarvergadering kunnen zien op onze dvd-presentatie.

Op de a.s. jaarvergadering kunt u er meer over horen. Ik wil dan een DVD laten zien welke een overzicht geeft van de tuin in 2008 met ongeveer een 400 soorten Dahlia’s. Hierin zit een stukje van de show verwerkt van 2007 zodat u kunt zien wat de plannen in Zeeland zijn.

Ik ga verder met het jaar 2008.

Voor de jaarvergadering van februari van de NDV zet ik meestal alle Dahlia-oplegknollen in de trekbakken. Ze komen hier droog in te staan. Na de jaarvergadering van de NDV krijgen ze water toegediend. Hier ontstaat de situatie dat ze gaan wortelen en uitlopen. Na de jaarvergadering van de Dahlia Vereniging Utrecht, begin maart, kan ik dan de eerste stekken kan gaan plukken. Dit duurt meestal tot ½ april en daarna ga ik de stekken laten afharden. De “oplegknollen” gaan daarna naar buiten om nog ergens dienst te doen. Deze zet ik het liefst bij één van mijn klanten op een boerderij ergens diep in de polder. De boer mag de bloemen hebben voor zijn vrouw en familie, mits hij er maar een aantal in het zaad laat gaan. Dat zaad is dan weer voor een deel van de veredeling voor het jaar daarop. Ik doe dit bij een boer midden in de polder omdat ik daar geen last heb van bijen die het stuifmeel overbrengen van o.a. halskraag types en andere openhartige Dahlia’s. Ook gaan er Dahlia’s naar mijn omringende buren en andere dorpsgenoten. Zij krijgen deze van mij ter voorkoming dat ze met hun halskraag types en andere openhartige Dahlia’s mijn kweekprogramma zullen verstoren. Iedere keer merk ik tijdens mijn verhaal dat ik afdwaal naar mijn passie het Dahlia kweken op zich. Ik zal dit niet verder meer doen en mij beperken tot het jaaroverzicht van 2008.

De maand maart was een koude maand en de Dahliaknollen gingen laat de grond in. Het stekken intussen, verliep gestaag. Er waren wissellende resultaten. Door het donkere weer en dus weinig licht op mijn zolder, had ik betere resultaten verwacht. Je kunt het dan ook duidelijk merken dat de Dahliastekken licht nodig hebben wanneer ze gestekt zijn.

Begin mei zijn de stekken naar buiten gegaan om op het land hun waarde te gaan bewijzen. Een goed Dahlia jaar was het voor mij wel. Eind juli had ik de eerste bloemen en de interesse in de Dahlia is de laatste jaren groter geworden bij de Zeeuwse tuinliefhebbers. Zo liep ik ½ september door Goes en kwam ik langs een bloemist die zijn aanhangwagen aan het uitladen was. Ik zag een paar emmers Dahlia’s staan er vroeg hem of hij deze al lang verkocht. Nee, zei de man, maar er zit hier iemand in de buurt die doet het nogal goed doet met zijn Dahlia’s en die is een paar keer op de televisie geweest en toen vroegen mijn klanten om Dahlia’s. En ik moet eerlijk zeggen, het loopt nog aardig ook. (heb hem niet verteld dat ik die Dahliaman was). Nog een paar weken later kwam ik bij een relatie van mij, ook een bloemist, ook daar zag ik Dahlia’s staan. Toen ik hem vroeg sinds wanneer hij deze verkocht kreeg ik van hem te verstaan “Sinds jij met je tuin op de televisie bent geweest”. Als je maar reclame maakt mensen (als we de Dahlia maar promoten) dan komen we er wel.

Eigenlijk weer aan het afdwalen, sorry. In september, de maand van de shows, heb ik weer volop meegedaan. In Utrecht, bij de DVU, naast veel lol gehad, ook weer veel prijzen mee mogen nemen richting Zeeland. Onder andere de publieksprijs werd mij voor het tweede achtereenvolgende jaar gegund.

En toen kwam Leiden. De lat lag erg hoog. Waar ik in 2007 een 1ste en 2de prijs mee naar huis mocht nemen kon ik nu niet beter verwachten. Niets was minder waar. In de groep eigen zaailingen werd ik 1ste 2de en derde. Dit was voor mij zeer verrassend en ik was zo trots als een Dahliakweker met 7…… Dahlia’s. Daags daarna op de radio en televisie. Ik heb het hierboven al omschreven. Hierin kon ik iets over mijn hobby vertellen. Het mooie was dat dit net uitgezonden werd voor mijn opentuin weekend. Het gevolg voor ons was dat we tussen de 550 en 600 bezoekers konden verwelkomen. We begrijpen nog niet hoe de mensen het allemaal wisten, waarschijnlijk ook door onze website, ze kwamen uit Twente, Limburg en Amsterdam en nog van vele andere plaatsen vandaan. In ons gastenboek kregen we hele leuke reacties. Tijdens het knollen weekend had we ook nog wat bezoekers zodat we van overbodige soorten af konden geraken. Tussen de bedrijven door zo gemiddeld 1á 2 keer per maand een lezing over de Dahlia’s. Hier komt ook steeds meer vraag naar. Wel heel leuk om te doen. Dit zijn lezingen voor afdelingen Groei & Boei, tuinclubjes, vrouwenclubjes etc. etc. Het aantal aanvragen groeit door mond tot mond reclame en dat is weer leuk voor de Dahlia sector. Inmiddels zelf gestart met de opleiding voor spuitlicentie 1 Door wettelijke bepalingen kreeg ik niet meer de door mij noodzakelijk geachte bestrijdingsmiddelen mee bij de verdeler.

Inmiddels is het eind oktober en kwam de grote klus. 1600 Dahliaplanten moesten de grond uit. We moesten ze droog zien te krijgen want de grond was behoorlijk nat. Ook dat is weer gelukt en op het moment dat ik dit schrijf vriest het buiten en staan ze allemaal lekker te overwinteren bij 6á 7 graden. Eind november kreeg ik weer een uitnodiging van mevrouw Peijs om weer bij haar te komen. Deze keer op 9 januari 2009.

Een week later wederom een brief. Het provinciebestuur heeft mij, met nog 6 andere “bijzondere” Zeeuwen, uitgenodigd voor een fotosessie. Een ieder op zich moest apart op komen draven. Ik zit daar in een goed gezelschap van 2 Europese en één Wereldkampioen en nog een paar andere. De fotosessie gaat dan om het volgende. Het provinciebestuur van Zeeland laat een ansichtkaartensetje maken van deze bijzondere Zeeuwen voor promotionele doeleinden. Uiteraard moest mijn sessie in de vrije natuur gemaakt worden. Bovendien, voor uw beeldvorming, het was 5 december. Steenkoud en midden in de polder. Waar haal je Dahlia’s vandaan op deze tijd van het jaar? Men had een 50tal (kunst)Dahlia’s geregeld (het mag wat kosten dacht ik nog). We zijn daar meer dan twee en half uur bezig geweest. De fotograaf ziet iedere keer weer wel wat anders. Dan in die houding en dan weer in die houding. Ik heb wel respect gekregen voor het geduld van fotomodellen. En ik stond daar maar in mijn overhemdje midden in de –ijskoude- polder op een paar gele klompen tussen de (kunst)Dahlia’s samen met mijn gietertje. Koud tot in mijn botten maar het was een belevenis waard. Laat ik eerlijk zijn ik ben nog trots op deze uitnodiging ook en ervaar het als een hele eer. ’s Avonds samen met mijn vrouw Ineke naar de Kerstmarkt geweest bij Wisse Bloemisterij (waar vorig jaar de Dahliashow was) en na wat glühwein was de kou weer gauw vertrokken. En zo vetrok ook het jaar 2008 want op het moment dat ik dit schrijf is het oudejaarsdag, 31 december 2008, een jaar waarin ik heel veel Dahliaplezier heb gehad. U ook hoop ik. Ik hoop u allen weer te ontmoeten op de jaarvergadering van de vereniging.

Frans Sturm

Noot van de redactie:

Van Frans Sturm is inmiddels vernomen dat hij al volop aan het netwerken is voor een Nationale Vazenkeuring in Heinkeszand.
Het nieuwe jaar begint.

De eerste januari dient zich aan, saai en schoongewassen, zoals we ons herinneren van elke nieuwjaarsdag.

De kamer lijkt ongezellig, nu de kerstversiering is opgeruimd. Ook in de tuin is niet veel te beleven, alleen een kleine pimpelmees hangt als een kleurig sieraad aan de streng pinda’s tussen de takken van de sering. De toverhazelaar staat pas in knop en de bloempjes van de winterjasmijn zijn verstard door de vorst.

Het voorjaar lijkt eindeloos ver, en we hebben zo genoeg van sneeuw en ijs, van regen en nevel en gure wind. We hebben al zolang de grillige contouren van de boomtakken gezien en het kantwerk van fijne twijgen tegen een strakke hemel of een grauwe lucht. We zagen ze als spookgestalten uit de nevel opdoemen of met rijp overdekt fonkelen in de zon. We hebben de met sneeuw beladen sparren bewonderd en op een vroege ochtend heeft ons een smetteloze wereld ontroerd. Maar nu verlangen we hevig naar milde dagen, naar vroege voorjaarsboden die prompt verschijnen als we er niet op zijn bedacht.

Eind januari verrassen ons de eerste winterakonieten in de tuin, maar de vrolijke gele bloemen die op grote boterbloemen lijken, worden bedolven onder de sneeuw. De katjes van els en hazelaar en de kornoeljestakken die binnenshuis in bloei gekomen zijn, trachten ons van het naderend voorjaar te overtuigen. Ze krijgen snoeitakken van pruim en kers tot gezelschap en later vervangen wij ze door ribes en forsythia. We stimuleren deze takken tot vroege bloei door ze in warm water te zetten in de verwamde kamer, waar ze niet tè warm mogen staan omdat de knoppen dan verdrogen. Dit kunnen we eventueel verhinderen door ze af en toe met lauw water te besproeien.

Op een vroege morgen in februari ruisen plotseling de dakgoten als onstuimige beken en valt de sneeuw met ploffen van de daken. We zijn ingeslapen in een stille witte wereld en worden wakker in een die vol is van geluid. De oude toren heeft voor dag en dauw zijn witte muts afgegooid en alle daken volgen zijn voorbeeld. In de tuinen komen sneeuwklokjes tevoorschijn en de akonieten bevrijden zich ongedeerd van de sneeuw.

De kinderen hebben weer zanderige handjes, de huisvrouwen maken de ruiten schoon en de vogels tjilpen of het lente is. Door de dorpsstraat lopen mannen met mimosa. Ze hebben grote dozen bij zich en wuiven naar alle vensters met een feestelijk boeket. Mimosa, ergens in het zuiden bloeit mimosa! Iedereen koopt ze, iedereen verlangt naar voorjaar in huis. Wij pletten de stelen en zetten ze in heet water met zout, terwijl we de bloemen beschermen tegen de damp. Ze bewaren nu iets langer hun donzigheid in de verwarmde kamer.

De mimosa binnen, de sneeuwklokken buiten, maken ons wijs dat het voorjaar is, zodat we er op uit trekken en ijverig speuren in bos en hei. De heldergroene blaadjes van het speenkruid hier en daar verzoenen ons met het slapende bos.

De bomen denken er niet aan ook maar een enkel schubje van hun knoppen te openen; geen lijster die ze wekken kan. Daarom zoeken wij grote verrassing wacht. Onder de wijde lichtblauwe hemel staan honderden stralendgele bloempjes van het klein hoefblad.

Het zijn de eerste voorjaarsbloemen die we buiten vinden. Men kan ze ook in en nabij de grote steden ontdekken op ruige stukken land.

We nemen een polletje mee naar huis, waar wij het op een platte schotel zetten, op een niet te warme plaats.

Omdat er veel knoppen in zitten bloeit het wekenlang door.

Als het klein hoefblad is uitgebloeid worden de bomen wakker. De prachtige kornoelje staat buiten in volle bloei, evenals de katjes van wilg en els en hazelaar.

 

Die van berken eiken en populieren wachten nog tot ze bladeren hebben. Berketakken met katjes welke nog niet open zijn, kan men afsnijden. Deze takken met jonge bladeren hebben urenlang diep in het water gestaan voor ze op een prikker werden gezet. Ze bleven drie weken mooi, zodat ze telkens andere bloemen (bijv.Narcissen) tot gezelschap krijgen die omstreeks Pasen in volle bloei stonden in onze tuin.

Gevonden uit Bloemen Schikken van E.J.v.d.Linden-Nijdam

 

 

Dahlia, van oubollig naar trendy

 

Dahlia’s komen langzaam maar zeker van hun oubollige imago af. Tot voor enkele decennia was het bepaald ‘not done’ om dahlia’s in tuinen toe te passen en zeker niet in borders. Ook in het openbaar groen waren ze op een zijspoor gerangeerd. Een pleidooi voor een grondige heroverweging. Temeer omdat de zomerbloeiende bol door de klimaatverandering niet meer elk jaar de grond uit hoeft.

 

Volgens de groene kronieken moeten de eerste knollen en zaden van Dahlia in 1789 vanuit Mexico in West-Europa zijn gearriveerd. In dat jaar ontving Abbé Cavanilles, destijds directeur van de Koninklijke tuinen in Madrid, plantmateriaal van Vincentes Cervantes. Deze Cervantes bekleedde een min of meer identieke positie als zijn collega in Madrid, maar dan in Mexico-stad. In de omgeving van Mexico-stad komen verschillende dahliasoorten, van de 35 soorten die nu zijn onderscheiden, in het wild voor. Dat zijn dan natuurlijk soorten met enkele bloemen. Ze lijken wel wat op Cosmos, die overigens in dezelfde streek groeit.

Hoewel niet helemaal exact bekend, wordt er algemeen vanuit gegaan dat via Engeland de eerste Dahlia rond 1805 ons land bereikte. Aanvankelijk maakten kwekers fouten bij de teeltomstandigheden. Zij zagen Dahlia als een tropisch gewas en teelden de planten in kassen. Kennis over de oorspronkelijke groeiplaats was er nog niet. Dahlia’s komen van nature voor op hoogten tussen 1500 en 2000 m. Ze groeien in Mexico op berghellingen van het centraal plateau en daar is het koel.

Al vrij snel werd met kruisen en selecteren begonnen en bovendien is van dahlia’s bekend dat ze gemakkelijk muteren. Reeds in 1812 kweekte de Belg Donselaer ( Leuven) een aantal rassen met gevulde bloemen. In Nederland zijn diverse kwekers actief geweest op het gebied van het veredelen van dahlia’s.  Het huidige sortiment omvat zo’n 100.000 namen ( R.H.S. rassenlijst). Een 200-tal daarvan is min of meer algemeen verkrijgbaar.

 

Gevarieerd

Dahlia is een plantensoort die uiterst variabel is. Daarom spijtig dat de naam Dahlia variabilis niet meer geldig is. Ze verschillen niet alleen enorm in hoogte, bloemkleur- en bloemvorm; tegenwoordig komen daar ook de aparte bruine bladkleuren nog bij. Het is dan ook merkwaardig dat er nog steeds tuindeskundigen zijn die, heel sterk overtuigd van hun eigen goede smaak, ze veroordelen onder andere vanwege de harde kleuren. Als je het assortiment kent, gaat die vlieger absoluut niet op. Er zijn heel wat ‘softies’ te koop.

De belangstelling voor de toepassing van dahlia’s is de laatste jaren groter geworden. In september j.l. werd ter gelegenheid van het 90-jarig bestaan van de Nederlandse Dahlia Vereniging in de Leidse Hortus een Dahlia-tentoonstelling gehouden. Dat leverde zo maar 2000 extra bezoekers op.

In de paarse border van de Royal Mile ( Triënale, Apeldoorn) speelde Dahlia een hoofdrol. Plantontwerpers Wilko Karmelk en Helen Lewis van de Fernandushof in Overslag combineerden ‘Thomas A.Edison’ een grootbloemige, donkerpaarse decoratieve Dahlia en ‘Twilight Time’, een waterlelietype met lichtlila bloemen. Ter ondersteuning werden kleine groepen gebruikt van ‘Scura’ laag, oranjerode enkele bloemen en donker blad, ‘David Howard’ oranje, hoog met heel donker blad en ‘Karma Naomi’ een decoratieve Dahlia met donkerwijnrode bloemen. Eenjarige planten, zoals Verbena rigida, Cleome spinoza, Nicotiana sylvestris, Lavatera en het knolgewas Crocosmia, maakten het kleurenspel compleet. De reacties van de bezoekers waren unaniem lovend.

Volgens Wilko Karmelk verdwijnt de terughoudendheid van tuinbezitters als sneeuw voor de zon, als je aangeeft dat dahlia’s, mede door het veranderende klimaat, niet meer perse opgerooid behoeven te worden. Wat dieper planten en mulchen volstaan.

Tuin en landschaparchitect Leen Goedegebuure van de Kijktuinen in Nunspeet, is eveneens een groot voorstander van toepassing van Dahlia in vaste planten borders, en dat niet uitsluitend vanwege de lange bloeiperiode. “Aan het einde van de zomer wat minder intens, een tikkeltje fletser zelfs. Dahlia’s zijn dan nog prominent aanwezig. Ze halen het hele kleurenschema op, het wordt weer fris “

Als ander voordeel noemt hij het gemak van de plant. “Het zomerbloeiende bolgewas is probleemloos. Hij is ziektevrij en kan elk jaar op dezelfde plek in de tuin worden toegepast”

Dahlia groeit in praktisch elke grondsoort en in principe onder alle omstandigheden. Wel moet de grond goed doorlatend zijn en een beschutte standplaats is een vereiste. Verder roemt Goedegebuure de vele toepassingsmogelijkheden want “er is zoveel keuze in het assortiment dat ze in elk kleurenschema passen”.

De tuin- en landschapsarchitect plaatst wel enige kanttekeningen bij het overblijven van Dahlia in de grond. “Ze zijn erg nachtvorstgevoelig, vooral in het voorjaar als de toppen net boven de grond uitkomen. Bij nachtvorst overleven ze het dan niet. Ook geven ze later bloemen als je ze in de grond houdt”. Hij voegt er wel aan toe dat de overlevingskansen afhangen van de standplaats; in beschutte stadstuinen ligt de temperatuur hoger en ook scheelt het of er sprake is van landklimaat of zeeklimaat. “Je moet dus altijd alert blijven nadenken”, is zijn devies.

 

Nieuwe groepen

Decennialang werden dahlia’s keurig ingedeeld in groepen. Deze indeling wordt nog steeds gebruikt, maar door allerlei kruisingen is een duidelijk onderscheid toch moeilijk te maken. In de laatste jaren zijn nieuwe series op de markt gebracht.

Interessant zijn Gallery- en Classic dahlia’s. de eerste zijn het beste aan te duiden als lage decoratieve dahlia’s. Ze worden 25 à 40cm. Hoog. Er is een twintigtal rassen beschikbaar. De Classic-serie speelt in op de vraag naar donkerbladige rassen. Er zijn op dit moment acht te verkrijgen. De bloemen zijn gevuld en de planten worden 90-100cm

Nieuw zijn de Happy Singles, waarvan inmiddels acht rassen verkrijgbaar zijn. Ze worden 60-7-cm hoog en hebben enkele bloemen en een donker hart.

Nog donkerder van blad zijn de Dark Angels, die pas in 2007 zijn geïntroduceerd. Ze zijn ook enkelbloemig en worden 25 à 30 cm hoog en zijn (mede) daardoor zeer bruikbaar in potten. Op dit moment zijn er acht rassen in diverse kleuren voor de handel beschikbaar.

Ten slotte moeten ook de Dahliëtta en de Dahlianova genoemd worden. Ze zijn laag en  enkelbloemig en wat de bloemvorm betreft, doen ze aan decoratieve dahlia’s denken. Een bezwaar is dat ze, zoals de kweker zegt, “snel door het hart heen groeien”. Dat betekent dat het hart snel te zien is, en dat vindt niet iedereen fraai. Aan de variatie binnen Dahlia ligt het niet, lijkt me, alle reden om nog eens goed na te denken over een ruimere toepassing van dahlia’s in tuin en plantsoen.

Om met de voorzitter van de Nederlandse Dahlia Vereniging te eindigen : “Je kan ze krijgen zoals je ze hebben wilt”.

 

 Meerjarenbol?

Ondanks dat er geen onderzoek is gedaan naar meerjarenbloei van Dahlia, zijn de meeste deskundigen het er wel over eens. Dahlia hoef je niet meer elk jaar uit de grond te halen, mits er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Het in de grond laten zitten van de dahliaknol is namelijk niet zonder risico, want het is een niet-winterhard gewas. Tenminste zo staat hij al decennialang bekend. Voor Dahlia geldt dat ze gevoelig zijn voor veel vocht. Ze zullen eerder verrotten dan bevriezen, hoewel ze ook helemaal niet gecharmeerd zijn van vorst. Zware kleigronden zijn dus minder geschikt voor overblijven in de grond dan goed afwaterende zandgronden. Je moet de bol dieper planten en de grond afdekken. Tussen vaste planten die min of meer ruig de winter doorkomen, zal het succes het grootst zijn.

Ervaringen met andere bol- en knolgewassen zoals Crocosmia en Eucomis, die eveneens in het voorjaar worden geplant, leert dat het tij keert. Voorheen werd Crocosmia ook niet als winterhard beschouwd, maar inmiddels mag je het gewas als een ‘gewone’ vaste plant zien.

 

Classificatie

Dahlia behoort tot de familie Van samengesteldbloemigen, de Asteraceae of composieten familie. Dahlia heeft een hollen, meestal onvertakte stengel en meestal samengesteld blad dat bij bepaalde soorten zeer variabel is. De stengels zijn geleed en verdeeld in leden en knopen net als bamboe. De bladeren zijn tegenoverstaand en hebben een getande bladrand. De onderste bladeren zijn diep ingesneden en de bovenste meestal enkelvoudig en gezaagd.

De dahliabloem is samengesteld uit verschillende bloemetjes die in een bloemhoofdje zijn verenigd. De middelste bloemetjes zijn buisbloemen, zij vormen met elkaar het hart van de bloem. Elk buisbloempje heeft een stamper en vijf meeldraden. De bloemen die daaromheen staan, zijn de lintbloemen, deze hebben een opvallend bloemblad met aan de basis een stamper. Soms zijn de lintbloemen steriel. Over het algemeen zijn dahlia’s geen zelfbestuivers. Dahlia’s zijn allemaal hybriden. Dat maakt dat ze moeilijk zijn in te delen. Om toch tot een bepaalde classificatie te komen is het geslacht Dahlia ingedeeld in groepen op basis van de bloemvorm. De officiële indeling is die in navolging van de Engelse Royal Horticultural Society. Negen groepen hebben een naam en de tiende groep is ‘overig’.

 

Groepen

Enkelbloemige groep

Een open hart van buisbloempjes met daaromheen een enkele krans van lintbloempjes die elkaar al dan niet overlappen

Anemoonbloemige groep

Een hart van buisbloempjes die zo zijn uitgegroeid dat zij het hart volledig vullen. Het hart is omgeven door een of twee kransen van lintbloempjes.

Halskraag Groep

Rond het hart een krans van lintbloempjes met vrij grote platte bloemblaadjes met daarbinnen een of meer kransen van lintbloempjes met veel kleinere bloemblaadjes, de kraag.

Waterlelie Groep

Geheel gevulde bloemen waarbij het hart niet te zien is. De brede, stevige bloembladen staan aan de buitenkant horizontaal en in het midden iets omhoog gebogen.

Decoratieve Groep

Geheel gevulde dahlia’s waarbij de bloemblaadjes in etages gerangschikt zijn. De bloemblaadjes zijn breed en plat en aan het uiteinde rond of iets puntig ingesneden.

Bal groep

Balvormige iets afgeplatte dichtgevulde bloemen. De bloemblaadjes hebben een botte top en zijn voor meer dan de helft naar binnen tot een hoorntje opgerold.

Pompon Groep

Dezelfde bloeiwijze als baldahlia’s maar de bloemblaadjes zijn sterker ingevouwen, kleiner en ronder. De totale bloeiwijze is ronder dan die van de baldahlia’s.

Cactus Groep

Geheel gevulde bloemen. De bloemblaadjes zijn spits en smal en zijn voor meer dan de helft om de lengteas naar buiten gerold. Het oprollen begint aan de top van de bloemblaadjes

Semi-cactus Groep

Geheel gevulde bloemen waarvan de bloemblaadjes spits zijn, en vanaf de top tot de helft, of minder, om de lengteas naar buiten zijn gerold.

Overige Groep

Hiertoe behoren alle dahlia’s die niet tot een van de voorgaande groepen behoren, zoals de orchideebloemige, pioenbloemige enzovoort.

 

 

Tekst: Wim Oudshoorn

Gepubliceerd in Tuin en Landschap nr 25A   

Informatie uit ‘Dahlia’s 250 cultivars in woord en beeld’van Hanneke van Dijk

 


 

Jaarverslag 2008

DAHLIA VERENIGING SCHIEDAM

Het jaar 2008 begon met de knollen nog in de kas, omdat de winterberging “de Kuil” nog niet door de Gemeente was gerealiseerd. Na een gesprek van onze voorzitter en secretaris met de wethouder werd de kuil spoedig gegraven. Maar alleen de gegraven kuis was niet voldoende voor de winterberging. De isolerende wanden uit de oude kuil op de locatie bij de oude katholieke begraafplaats moesten worden overgezet naar de nieuwe berging. Het verwijderen ging gemakkelijke als we hadden gedacht en al gauw waren de wanden bij de nieuwe kuil gearriveerd. Echter met het graven van de kuil is ook een drainagebuis beschadigd, waardoor er veel water in de kuil kwam te staan. Het heeft ook veel hoofdbrekens gekost voor dit probleem was opgelost en de berging eindelijk waterdicht was. Het as half februari voor de knollen uit de kas de kuil in gingen. Tegelijkertijd werden de knollen voor de stekproductie in de kas opgelegd. De stekproductie verliep voorspoedig. In totaal werden er ruim 2100 geplukt.

Eind maart gingen de knollen de grond in, in mei gevolgd door de stekken. Al spoedig werden de eerste  knoppen zichtbaar en eind juni verschenen de eerste bloemen. Al spoedig was het met knollen beplante gedeelte van de tuin een grote bloemenzee. De stekgedeelte kwam niet veel later in bloei, zodat besloten werd tuit te zoeken of we dit jaar met de Zomerbloemententoonstelling in Naaldwijk konden meedoen.

In de vroege morgen van 28 augustus werden 14 soorten gesneden voor deze tentoonstelling en werden de bloemen voor 10:00 uur bij de grote kerk in Naaldwijk afgeleverd. De resultaten van de VKC keuring logen er niet om. De verenigingbloemen werden bekroond met 5 keer goud en 9 keer zilver.

Een week later werden in de vroege morgen van donderdag 4 september weer bloemen gesneden. In totaal 16 soorten en 1 zaailing. Dit keer voor de Nationale Dahliatentoonstelling ““Viva Dahlia” 90 jaar Nederlandse Dahlia Vereniging” in de Hortus Botanicus te Leiden. Ook op deze specifieke dahliatentoonstelling waren de resultaten van de VKC-keuring verrassend. Goud voor de zaailing, 10 keer zilver en 6 keer brons was de score. Een score die wij jaren niet hebben gehad.

Op maandag 15 september werd er weer een groot aantal bloemen gesneden. Ditmaal voor een kleine show in de publieksruimte van het Stadskantoor van de gemeente Schiedam. Echter het klimaat in deze ruimte was zo extreem droog, dat op dinsdag reeds een 80 bloemen moesten worden vervangen.

Op 20 september werd de “Open Dag” gehouden. Dit jaar compleet met een PowerPoint presentatie in de kas. Deze dag leverde behalve een groot aantal bestellingen ook een aantal nieuwe donateurs en 2 nieuwe leden op.

Op de maandag na de open dag zijn er een drietal bloemstukken geplaatst in het buurtcentrum “Het Schooltje” aan de Perenlaan in Schiedam Tuindorp. Dit leverde ook weer een aantal bestellingen op.

Ook de bejaarden- en verzorgingshuizen in Schiedam werden meerdere malen in de bloemen gezet, hetgeen van verschillende tehuizen enthousiaste reacties opleverde.

Door een van onze donateurs is de onderstaande foto van onze tuin op het internet geplaatst.  Het is te vinden op www.panoramio.com/photo/1456233

 

 

In november zijn de knollen gerooid en opgeslagen in de Kuil om  te overwinteren. De gerooide knollen zijn van goede kwaliteit en voor de opeg volgend jaar zijn al knollen gereserveerd.

 

Anton Toussaint

Secretaris

 

 

 

 

 

Laatst bijgewerkt 02-02.2009